İRTİFAK HAKKI
Tanım:
İrtifak hakkı Medeni Kanun ve ilgili diğer kanunlarla tanımlanan hakların, ilgili taşınmaz malların harita ve belgelerinde gösterilmesi ve tescili için yapılması gereken işlemlerdir.
İstenen Belge ve Bilgiler:
1-) İrtifak hakkı tesis edilecek taşınmaz malın tapu senedi veya tapu kayıt örneği.
2-) İrtifak hakkı tesisini isteyen taşınmaz malların maliklerinin kimliği ya da vekillerinin vekaletname örneği ve kimliği (vekaletnamede işin yapılması için yetki verildiği açıkça belirtilmiş olmalıdır.)
* Taşınmaz mal malikinin temsilcisi vasi veya kayyım ise mahkeme kararı ve kimliği, veli ise vukuatlı nüfus kaydı örneği ve kimliği.
* Talep sahibi şirket, vakfı dernek veya kooperatif temsilcisi ise yetki belgesi ile kimliği.
3-) Taşınmaz malın maliki ölmüş ise talepte bulunan mirasçıların ilgili tapu sicil müdürlüğünden kendi adlarına intikal işlemini yaptırmış olmaları gerekir.
4-) İrtifak hakkı geçiş güzergahının ilgililerince zeminde işaretlenmiş olması veya proje üzerinde belirtilmesi gerekir.
İzlenecek Yol:
1-) Lehine ve aleyhine irtifak hakkı tesis edilecek taşınmaz malın malikleri yukarıda belirtilen belgeler ile birlikte bizzat veya yasal temsilcileri vasıtası ile ilgili kadastro müdürlüğüne sözlü olarak talepte bulunurlar. Talepte hangi parsel lehine, hangi parsel aleyhine irtifak hakkı tesis edileceği açıkça belirtilir.
Kamu kurumu ve kuruluşlarının talepleri resmi yazı ile yapılır.
2-) Kadastro müdürlüğünce istem belgesi (Örnek: 17) ve başvuru fişi (Örnek:18) düzenlenir. Fen işleri kayıt defterinden alınan kayıt, tarih ve sıra numarası istem belgesi ve başvuru fişine yazılır. İstenen belgelerden eksik olanlar başvuru fişinde belirtilir. İrtifak hakkı işlemi için gün verilmişse verilen gün ve saat başvuru fişine yazılır. Başvuru fişinin bir sureti ilgilisine verilir.
Talebin resmi yazı ile yapılması halinde;
a) Talep önce genel evraka sonra fen işleri kayıt defterine kaydedilir.
b) İstem belgesi düzenlenir, başvuru fişinin düzenlenmesine gerek yoktur. Fen işleri kayıt defterinden alınan kayıt, tarih ve sıra numarası istem belgesine yazılır. Ayrıca işlemin cinsi istem belgesinde işaretlenir ve adı-soyadı bölümüne yazıyı gönderen kurumun adı ile yazının tarih ve sayısı yazılır. Döner sermaye hizmet bedeli alınmaması gereken taleplerde; istem belgesinin "tutarı” bölümüne taşınmaz malın cinsi yazılır. Örneğin; okul yeri, hükümet binası vb.
c) İstenen belgelerden eksik olanlar resmi yazı ile ilgili idareye bildirilerek tamamlanması istenir, gün verilmişse verilen gün ve saat belirtilir.
3-) İrtifak hakkı tesisi veya terkini işleminde kadastro değişiklik ve kontrollük işlemleri ücret çizelgesinde belirtilen ve işlem tarihinde uygulanmakta olan hizmet bedeli ilgilisi tarafından Döner Sermaye İşletmesi Saymanlığına yatırılır.
4-) Görevli kadastro elemanları, ölçü için gerekli inceleme ve ön hazırlıkları büroda yaparlar. İlgili parsellerin pafta tersimat ve kontrolleri yapılarak tersimatta hata olup olmadığı araştırılır. Hata belirlenmesi halinde ilgili mevzuata göre işlem yapılır.
5-) İlgililer başvuru fişinde belirtilen gün ve saatte temin edecekleri taşıt ile irtifak hakkı ölçüsü için görevlendirilen kadastro elemanlarını taşınmaz malın mahalline götürür.
6-) İlgilileri tarafından zeminde işaretlenen irtifak hakkı geçiş güzergahı ölçülür. Geçiş güzergahının projede gösterilmiş olması halinde güzergahın paftaya işlenmesi için gerekli ölçüler yapılır. Ölçü işlemlerinden sonra irtifak hakkı ile ilgili olarak düzenlenen değişiklik tasarımının (örnek: 19,20) imar yasası ve yönetmeliklerine uygunluğunun onayı için taşınmaz malların bulunduğu yere göre, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye başkanlığına (belediye encümeninin olumlu kararının alınması ve onay için), belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise il makamına (il id are kurulunun olumlu kararının alınması ve onay için) bir üst yazı ile gönderilir. (Örnek: 21,22)
Değişiklik tasarımı iki nüsha olarak düzenlenir. Onaydan sonra bir nüshası kadastro müdürlüğüne iade edilir.
Kamulaştırma kanununa göre yapılacak irtifak hakkı tesislerinde belediye encümeni ve il idare kurulu kararı aranmaz.
7-) Belediye veya valilikten olumlu karar geldikten sonra, değişiklik tasarımına uygun olarak görevli kadastro elemanlarınca;
a) Kadastro görmeyen yerlerde, kadastro müdürlüğü ve tapu sicil müdürlüğü için biri asıl diğeri aslı niteliğinde olmak üzere 2 nüsha tescil bildirimi düzenlenir.
b) Kadastro gören yerlerde, Genel Müdürlük/Bölge Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğü için biri asıl diğeri aslı niteliğinde olmak üzere 3 nüsha tescil bildirimi (beyanname) düzenlenir. (Örnek: 23,24)
Damga Vergisi Yasasına göre öngörülen ve miktarı her yıl için yeniden belirlenen damga pulu ilgilisi tarafından temin edilerek, düzenlenen tescil bildirimlerinin aslına yapıştırılır. Tescil bildirimleri isteklerine uygun olarak düzenlendiğine dair ilgilileri tarafından imzalanır.
8-) Düzenlenen tescil bildirimleri ve ekleri tescil için bir üst yazı ile ilgili tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.
9-) Tescil işlemi yapıldıktan sonra tescil bildirimi (beyanname) ve eklerinin aslı tapu sicil müdürlüğünde kalır, diğer nüshaları tescili takip eden 10 gün içinde bir üst yazı ile kadastro müdürlüğüne iade edilir.
10-) İrtifak hakkı işlemiyle ilgili değişiklik tescilden sonra ait olduğu paftalara (asıl ve nüshalarına) harita altlığının cinsine ve özel işaretine uygun olarak siyah renkte mürekkeplenir. Değişiklik, yüzölçümü klasöründe de belirtilir.
11-) Kadastro gören yerlerde düzenlenen tescil bildirimi (beyanname) ve eklerinin bir nüshası kadastro müdürlüğüne intikal ettiği tarih takip eden ayın 10'una kadar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne/Bölge Müdürlüğüne bir üst yazı ile dosya halinde gönderilir.