İNTİFA HAKKI

KISA BİLGİ:

İntifa hakkı, ona sahip olan kişinin (en çok) hayatı ile sınırlı olarak, başkasına ait bir taşınmazdan tamamıyla yararlanmak ve kullanmak hakkıdır.

İntifa hakkının kazanılması ve tescilinde aksine düzenleme olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

İntifa hakkı sınırlı bir ayni haktır. Şahsi irtifak hakları grubuna girer. Bu hak, sahibine hakkın konusu şey üzerinde tam yararlanma hakkı sağlar. Ancak bunun aksi sözleşmeyle kararlaştırılabilir (MK.794).

İntifa hakkı sözleşmeden ve kanundan olmak üzere ikiye ayrılır.

Sözleşmeden doğan intifa hakkı, mülkiyetin ediniminde olduğu şekilde taşınmaz malın maliki veya yetkili temsilcisi ve lehine intifa hakkı tesis edilecek şahsın yetkili vekili veya temsilcisinin katılımıyla  tapu sicil müdürlüğünde düzenlenecek resmi senet ile bedelli veya bedelsiz olarak tesis edilir.

Gerçek kişilerde hak sahibinin hayatı boyunca, tüzel kişilerde en çok yüz yıl süreli olarak tesis edilir.

İntifa hakkı taşınmaz malın tamamına yönelik olarak tesis edilebileceği gibi, krokiye bağlanmak suretiyle bir kısım hisse üzerine de tesisi edilebilir.

Kanuni intifa hakkı kanunda öngörülen intifa haklarıdır. Taşınmaz üzerindeki kanuni intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise herkese karşı ileri sürülebilir (MK.795).

23 Kasım 1990 tarih 3678 sayılı Kanunla Medeni Kanunda yapılan değişiklikle sağ kalan eşin mirastan gelen intifa hakkı kaldırılmıştır. Ancak 23 Kasım 1990 tarihinden önceki ölümlerde, ölüm tarihindeki mer'i (yürürlükte olan) mevzuat uygulanacağından sağ kalan eşin intifa hakkını seçme hakkı saklıdır.

İSTENECEK BELGELER:

- İntifa hakkı tesis edilecek taşınmaz malın varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikinin sözlü beyanı,

- İntifa hakkı tesisini isteyen tarafların veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları ile temsilciliğe ilişkin belgeler,

- Tarafların son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde birer vesikalık fotoğrafları,

- İntifa hakkı mahkeme kararı ile tesis edilecekse kesinleşmiş mahkeme kararı.

- Kanuni intifa hakkı tesis edilecekse, sağ kalan eşin intifa hakkını seçtiğine dair veraset senedi,

- İntifa hakkı taşınmazın tümü üzerinde değil de bir kısmı üzerinde kurulacaksa bu kısmı gösterir kroki.

- Tarafların Vergi Kimlik Numarası. (Vergi Kimlik Kartı, Vergi Tahsil Alındısı, Vergi Levhası vb. ile belgelendirilmesi )        

MALİ YÖNÜ

Tesisi;

İntifa hakkı tesisinde; genel beyan döneminde belirlenen emlak vergisi değerinden (diğer yıllarda bir önceki senenin emlak vergisi değerine her yıl Vergi Usul Kanunu hükümleri  uyarınca  belirlenen  yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunacak değerden) 2/3 ünden az olmamak üzere  bildirilen bedel üzerinden, lehine intifa hakkı tanınandan 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin (20.e) pozisyonu uyarınca Binde 15 oranında tapu harcı tahsil edilir.

İntifa hakkı bedelsiz olarak tanınıyor ise, yine lehine intifa hakkı tesis edilenden (4) nolu pozisyon uyarınca taşınmazın (kayıtlı değerine yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle bulunacak değerin) 2/3' ünün değeri üzerinden Binde 54 oranında tapu harcı tahsil edilir.

Döner Sermaye İşletmesince  belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.

Feragat halinde;

- Kanuni mirasçılar dışındakilere ivazsız feragat halinde (emlak beyan değerinin 2/3'ünden az olmamak üzere) bildirilen değer üzerinden binde 54 lehine işlem yapılandan (kuru mülkiyet sahibinden),

- Kanuni mirasçılar dışındakilere ivazlı feragat halinde (emlak beyan değerinin 2/3'ünden az olmamak üzere) bildirilen bedel (ivaz) üzerinden binde 15,  kuru mülkiyet sahibinden,

- Süreli intifa hakkında sürenin dolması halinde (taşınmazın emlak beyan değerinin 2/3'ünden aşağı olmamak üzere) bildirilen değer üzerinden binde 54, kuru mülkiyet sahibinden,

- Kanuni mirasçılar lehine ivazsız feragat halinde sadece terkin harcı tahsil edilir. Ayrıca veraset ve intikal vergisi için vergi dairesine bildirim yapılır (TKGM. Gn. 1469).

- İntifa hakkı sahibinin ölümü ve tüzel kişiliğin sona ermesi halinde,  terkin harcı tahsil edilir ve  veraset ve intikal vergisin